انکر بولت دنده کبریتی؛ گام، گرید و طول رزوه | راهنمای مهندسی

عارفه رحیم‌ پور
۱۴۰۵/۰۸/۲۴
انکر بولت دنده کبریتی؛ گام، گرید و طول رزوه | راهنمای مهندسی

بولت‌ها رسیده‌اند، شابلون روی بتن نشسته و کارگر مهره را می‌اندازد. مهره بعد از چند دور گیر می‌کند، یا بدتر: بعد از نصب صفحه پایه، آن‌قدر رزوه بیرون نمانده که مهره کامل بنشیند. بتن و فولاد در این ماجرا مشکلی نداشته‌اند؛ رزوه درست انتخاب نشده بود.

انکر بولت دنده کبریتی میل‌مهاری است که رزوه‌اش از نوع متریک مثلثی استاندارد است، یعنی با حرف M و گام میلی‌متری مشخص می‌شود (مثلاً M24 با گام ۳). «دنده کبریتی» اصطلاح بازاری همین رزوه است و در استانداردها این نام نیامده، پس انکر را همیشه با قطر، گام و طول رزوه سفارش بدهید. اگر هنوز با کلیات این قطعه آشنا نیستید، راهنمای کامل انکر بولت را بخوانید.

در این مقاله می‌بینید رزوه در انکر بولت چه کاری می‌کند، گام و سطح مقطع رزوه را چطور حساب کنید، طول رزوه بیرون از بتن را چطور بنویسید، گرید و پوشش را چطور انتخاب کنید و نصب کجا خراب می‌شود.

09125259908

خلاصه سریع:

  • ظرفیت کششی فولاد انکر بولت از سطح مقطع مؤثر رزوه حساب می‌شود، نه از قطر اسمی.

  • طول رزوه بیرون از بتن = گروت + صفحه پایه + واشر + مهره (+ مهره تراز) + ۲ تا ۳ دنده اضافه.

  • رزوه درشت پیش‌فرض است؛ رزوه ریز فقط وقتی که نقشه بخواهد.

  • مهره باید هم‌قطر، هم‌گام و هم‌کلاس مقاومتی با انکر باشد.

  • میله رزوه‌ای (پیچ متری) بدون تأیید طراح جای انکر بولت را نمی‌گیرد.

انکر-بولت-دنده-کبریتی-چیست-و-رزوه-آن-چه-کاری-می‌کن

انکر بولت دنده کبریتی چیست و رزوه آن چه کاری می‌کند؟

رزوه، حلقه‌ای که بار از مهره به انکر می‌رساند

در انکر بولت دنده کبریتی، بار صفحه پایه از مهره به رزوه و از رزوه به بدنه انکر منتقل می‌شود. رزوه ضعیف‌ترین مقطع انکر است، چون ریشه دنده سطح مقطع را کم می‌کند. به همین دلیل در محاسبه کشش از سطح مقطع مؤثر رزوه استفاده می‌شود، نه سطح دایره‌ای به قطر اسمی. بخش مدفون در بتن هم با خم، سر یا مهره و صفحه مهاری در انتها قفل می‌شود و رزوه آن، اگر وجود داشته باشد، برای بستن همین مهره یا صفحه است.

انکر بولت رزوه‌دار یا میله رزوه‌ای (پیچ متری)؟

دو شکل در بازار هست که با هم اشتباه گرفته می‌شود:

  • انکر بولت یک‌تکه: رزوه فقط روی طولی است که لازم دارید و بقیه ساقه صاف است. هندسه، گرید و طول از ابتدا طبق نقشه تعریف می‌شود.

  • برش‌خورده از پیچ متری: میله رزوه‌ای یک‌متری که بریده می‌شود. ارزان و سریع است، ولی کل طولش رزوه دارد و گرید تضمین‌شده ندارد. اگر صفحه برش از رزوه رد شود، سطح مؤثر کمتر هم می‌شود.

استفاده از میله رزوه‌ای به‌عنوان انکر بولت فقط وقتی درست است که طراح گرید، سطح مقطع و جزئیات مهار را تأیید کرده باشد.

انواع-انکر-بولت-دنده-کبریتی؛-کدام-شکل-برای-چه-کاری

انواع انکر بولت دنده کبریتی؛ کدام شکل برای چه کاری؟

نوع

رزوه

گیرداری در بتن

مناسب برای

یک سر رزوه با خم (L و J)

سر بیرونی

خم انتهایی

بیس‌پلیت و بار متوسط

دو سر رزوه

دو انتها

مهره یا صفحه مهاری در انتهای مدفون

بار کششی بالا و قطرهای درشت

تمام رزوه

کل طول

مهره یا صفحه در انتها

آویز، تنظیم طول و اتصال موقت

یک سر رزوه با خم

رایج‌ترین فرم برای صفحه پایه ستون سوله است: انتهای مدفون خم می‌شود و رزوه فقط روی سر بیرونی ساخته می‌شود. خم در بتن قفل می‌شود و در بارهای کششی بالا، سهم اصلی مقاومت بیرون‌کشیدگی از همین خم است. اگر جنس قوی‌تر از ST37 می‌خواهید، انکر بولت CK45 یک سر رزوه با خم را ببینید.

دو سر رزوه

در این فرم، هر دو انتها رزوه دارند. مهره یا صفحه مهاری در انتهای مدفون سطح تماس بزرگی با بتن می‌دهد و برای قطرهای درشت و بار کششی بالا انتخاب مطمئن‌تری از خم ساده است. هنگام سفارش، طول رزوه هر سر را جدا اعلام کنید. برای مشخصات و انتخاب، انکر بولت دو سر رزوه را ببینید.

تمام رزوه

انکر تمام رزوه اجازه می‌دهد مهره را هر جا بست و طول را در کارگاه تنظیم کرد. ضعف آن گرید نامعلوم در میله‌های بازاری و کاهش سطح مؤثر در برش است. در پروژه‌های سازه‌ای فقط وقتی استفاده شود که گرید و مشخصات میله از ابتدا در نقشه آمده باشد.

گام-سطح-مقطع-و-ظرفیت-رزوه-در-انکر-بولت-دنده-کبریتی

گام، سطح مقطع و ظرفیت رزوه در انکر بولت دنده کبریتی

گام و سطح مقطع مؤثر رزوه درشت

هر قطر یک گام درشت استاندارد دارد و سطح مقطع مؤثر رزوه از آن به دست می‌آید. برای انکر بولت دنده کبریتی، اعداد زیر مرتبه بزرگی را نشان می‌دهند:

قطر

گام درشت (mm)

سطح مقطع مؤثر (mm²)

M12

۱٫۷۵

۸۴٫۳

M16

۲

۱۵۷

M20

۲٫۵

۲۴۵

M24

۳

۳۵۳

M30

۳٫۵

۵۶۱

M36

۴

۸۱۷

فرمول سطح مقطع و نیروی گسیختگی فولاد

سطح مقطع مؤثر رزوه متریک از این رابطه به دست می‌آید (d قطر اسمی و P گام):

As = 0.7854 × (d − 0.9382 × P)²

نیروی گسیختگی اسمی فولاد تقریباً As ضرب در مقاومت کششی نهایی است. مثلاً برای M20 (۲۴۵ میلی‌متر مربع): با فولاد کلاس ۴٫۸ (مقاومت نهایی ۴۰۰ مگاپاسکال) حدود ۹۸ کیلونیوتن و با کلاس ۸٫۸ (۸۰۰ مگاپاسکال) حدود ۱۹۶ کیلونیوتن. این عدد ظرفیت اتصال نیست؛ ضرایب آیین‌نامه را باید طراح اعمال کند و اغلب بتن (کنده‌شدن مخروطی یا بیرون‌کشیدگی) محدودکننده است، نه فولاد.

رزوه درشت یا ریز؟

در انکر بولت، رزوه درشت پیش‌فرض است، چون دنده عمیق‌تر دارد و در برابر ضربه، گرد و پوشش گالوانیزه مقاوم‌تر است. رزوه ریز سطح مقطع مؤثر کمی بیشتر و تنظیم دقیق‌تری می‌دهد، ولی کم‌عمق‌تر است و راحت‌تر آسیب می‌بیند. فقط وقتی استفاده کنید که نقشه خواسته است، و مهره را هم‌گام بگیرید (M24×3 با M24×2 نمی‌نشیند).

جنس،-کلاس-مقاومتی-و-پوشش-انکر-بولت-دنده-کبریتی.web

جنس، کلاس مقاومتی و پوشش انکر بولت دنده کبریتی

فولاد ST37، CK45، MO40 و B7

گرید

ویژگی

مناسب برای

ST37

کربن کم، نرم و شکل‌پذیر؛ تنش تسلیم حدود ۲۳۵ و مقاومت کششی حدود ۳۶۰ تا ۵۱۰ مگاپاسکال

بار سبک تا متوسط

CK45

کربن متوسط، استحکام بالاتر، قابل عملیات حرارتی

بار متوسط تا زیاد

MO40

آلیاژی کروم–مولیبدن، سختی‌پذیری عمقی

قطر درشت و بار سنگین

B7

آلیاژی با استاندارد ASTM A193؛ تسلیم حدود ۷۲۰ و کششی حدود ۸۶۰ مگاپاسکال (تا قطر ۶۴ mm)

فلنج، فشار و دمای بالا

برای قطرهای درشت و باری که حتی CK45 هم جوابگو نیست، فولاد آلیاژی مطرح می شود و انکر بولت MO40 معمولاً اولین گزینه‌ای است که برای این شرایط بررسی می‌شود. مقادیر استحکام تقریبی‌اند و عدد واقعی را گواهی متریال هر شاخه تعیین می‌کند.

کلاس مقاومتی ISO 898-1

کلاس‌های مقاومتی متریک با دو عدد نوشته می‌شوند: ۴٫۶، ۵٫۶، ۸٫۸ و ۱۰٫۹. عدد اول یک‌صدم مقاومت کششی نهایی بر حسب مگاپاسکال است (۴٫۶ حدود ۴۰۰ و ۸٫۸ حدود ۸۰۰). مهره باید هم‌کلاس باشد: کلاس ۸ برای ۸٫۸ و کلاس ۱۰ برای ۱۰٫۹. در طراحی شکل‌پذیر طبق ACI 318، فولاد انکر باید ازدیاد طول و کاهش سطح کافی داشته باشد (حداقل حدود ۱۴٪ و ۳۰٪) و بعضی کلاس‌های پرمقاومت این شرط را ندارند. پس کلاس را از نقشه بگیرید و خودسرانه بالاتر نبرید.

استیل: A2 و A4

در محیط‌های مرطوب یا خورنده، انکر بولت استیل انتخاب می‌شود: A2 (معادل ۳۰۴) برای رطوبت عمومی و A4 (معادل ۳۱۶) برای محیط کلریدی مثل دریا. کلاس ۷۰ معمولاً تا M24 عرضه می‌شود. رزوه استیل گیرپاژ می‌کند؛ مهره را آرام و با روان‌کار ببندید و مهره و واشر را هم از جنس استیل بگیرید.

گالوانیزه و مهره بزرگ‌تر

در گالوانیزه گرم، پوشش روی رزوه ضخامت اضافه می‌کند و مهره را بزرگ‌تر رزوه می‌کنند تا بعد از پوشش بنشیند. انکر و مهره را هم‌زمان و از یک تأمین‌کننده بگیرید و به مهره معمولی روی انکر گالوانیزه اکتفا نکنید. الکتروگالوانیزه پوشش نازک‌تری دارد و برای محیط سرپوشیده و خشک مناسب است.

طول-رزوه-انکر-بولت-دنده-کبریتی-را- چطور-محاسبه-کنی

طول رزوه انکر بولت دنده کبریتی را چطور محاسبه کنیم؟

فرمول طول رزوه بیرون از بتن

طول رزوه بیرون‌زده باید همه آنچه بالای بتن می‌نشیند را پوشش بدهد:

طول رزوه = ضخامت گروت + ضخامت صفحه پایه + ضخامت واشر + ارتفاع مهره (+ ارتفاع مهره تراز) + ۲ تا ۳ دنده اضافه

مثال M24 (گام ۳): گروت ۳۰ + صفحه ۲۵ + واشر ۴ + مهره حدود ۲۲ + سه دنده (۹) = حدود ۹۰ میلی‌متر. اگر مهره تراز هم بگذارید، حدود ۲۲ میلی‌متر دیگر اضافه می‌شود و می‌شود حدود ۱۱۲ میلی‌متر. رزوه کوتاه یعنی مهره کامل نمی‌نشیند و رزوه بلند بی‌دلیل در معرض زنگ و ضربه می‌ماند.

طول کل و عمق مهاری یکی نیستند

طول رزوه فقط بخش بیرونی را می‌گوید. طول کل انکر از جمع عمق مهاری (بخش داخل بتن که نقشه فونداسیون تعیین می‌کند) و بیرون‌زدگی به دست می‌آید. در سفارش هر دو را جدا اعلام کنید.

مهره، واشر و مهره تراز

مهره و واشر هم‌قطر، هم‌گام و هم‌کلاس با انکر بگیرید. واشر زیر مهره بار را روی سوراخ صفحه پخش می‌کند و برای سوراخ‌های بزرگ‌تر لازم است. مهره تراز زیر صفحه ارتفاع را تنظیم می‌کند و بعد از گروت‌ریزی، بار از طریق گروت و مهره‌های بالایی می‌گذرد. گشتاور بستن را دستور طراح تعیین می‌کند.

نصب انکر بولت دنده کبریتی و اشتباه‌های رایج

مراحل نصب

  1. شابلون: انکرها را با الگویی هم‌آرایش سوراخ‌های صفحه پایه ببندید.

  2. محافظت از رزوه: روی رزوه نوار یا کلاهک بگذارید تا دوغاب بتن به آن نچسبد.

  3. بتن‌ریزی: با ویبره آرام بتن را متراکم کنید و جابه‌جایی انکرها را کنترل کنید.

  4. کنترل بیرون‌زدگی: ارتفاع رزوه همه انکرها را بعد از بتن‌ریزی دوباره اندازه بگیرید.

  5. نصب صفحه و مهره: بعد از گیرش بتن و اجرای گروت، مهره‌ها را با گشتاور مشخص ببندید و چند روز بعد دوباره کنترل کنید.

اشتباه‌هایی که بعد از بتن‌ریزی پیدا می‌شوند

  • رزوه کوتاه: مهره بعد از گروت و صفحه کامل نمی‌نشیند.

  • ناهماهنگی گام: مهره درشت‌گام روی انکر ریزگام یا برعکس.

  • میله رزوه‌ای ناشناس: میله بازاری بدون گرید به‌جای انکر طراحی‌شده.

  • رزوه‌زنی در کارگاه: حدیده نامناسب، رزوه سالم را خراب می‌کند.

  • مهره معمولی روی انکر گالوانیزه: مهره گیر می‌کند و با فشار رزوه می‌ریزد.

  • ضربه یا حرارت: کوبیدن مهره یا گرم‌کردن انکر برای صاف‌کردن، خواص فولاد و پوشش را خراب می‌کند.

  • گیرپاژ در استیل: بستن سریع بدون روان‌کار.

خرید-انکر-بولت-دنده-کبریتی-از-فرابولت.webp

خرید انکر بولت دنده کبریتی از فرابولت؛ سوالات متداول و جمع‌بندی

سفارش انکر بولت دنده کبریتی

فرابولت انکر بولت و بولت فونداسیون را تولید می‌کند و می‌فروشد و می‌تواند طبق نقشه پروژه، قطر، طول، فرم، طول رزوه و گرید را مطابق مشخصات شما بسازد. اجرای فونداسیون را انجام نمی‌دهد. برای سفارش، این اطلاعات را بفرستید:

  • قطر و گام

  • طول کل و عمق مهاری

  • طول رزوه (برای دو سر رزوه، هر سر جدا)

  • فرم انتهایی

  • گرید یا کلاس مقاومتی و پوشش

  • مهره و واشر همراه، اگر می‌خواهید

  • تعداد و نقشه یا دیتیل

برای مقایسه گریدها و فرم‌های مختلف، قیمت انکر بولت در گریدها و رزوه‌های مختلف را ببینید.اگر برای مصارف غیرمهاری، مثل آویز، شاسی یا اتصال‌های قابل تنظیم، دنبال پیچ و مهره هستید، راهنمای خرید و انتخاب پیچ و مهره دنده کبریتی را بخوانید.

تماس مستقیم: 09125259908

سوالات متداول

انکر بولت دنده کبریتی چیست؟

انکر بولتی با رزوه مثلثی متریک استاندارد (با حرف M و گام میلی‌متری). «دنده کبریتی» اصطلاح بازاری است و برای سفارش باید قطر و گام را نوشت.

طول رزوه انکر بولت چقدر باشد؟

باید ضخامت گروت، صفحه پایه، واشر و مهره (و مهره تراز) را با دو تا سه دنده اضافه پوشش بدهد. برای M24 با گروت ۳۰ و صفحه ۲۵ میلی‌متری حدود ۹۰ میلی‌متر می‌شود.

می‌شود از پیچ متری به‌عنوان انکر بولت استفاده کرد؟

فقط اگر طراح گرید، سطح مقطع و جزئیات مهار را تأیید کند. میله رزوه‌ای بازاری اغلب گرید تضمین‌شده ندارد و کل طولش رزوه است.

برای انکر بولت رزوه درشت بهتر است یا ریز؟

رزوه درشت پیش‌فرض است، چون عمیق‌تر و مقاوم‌تر در برابر آسیب و گالوانیزه است. رزوه ریز فقط وقتی که نقشه بخواهد و مهره باید هم‌گام باشد.

برای خرید انکر بولت دنده کبریتی چه اطلاعاتی لازم است؟

قطر و گام، طول کل، عمق مهاری، طول رزوه، فرم، گرید، پوشش، تعداد و در صورت وجود نقشه یا دیتیل.

جمع‌بندی

انکر بولت دنده کبریتی یعنی انکر با رزوه متریک استاندارد، ولی کیفیت اتصال از چند تصمیم کوچک می‌آید: گام درست، طول رزوه‌ای که مهره را کامل می‌نشاند، گرید و پوشش متناسب با محیط، و مهره‌ای هم‌کلاس و هم‌گام. فولاد را با سطح مقطع مؤثر رزوه بسنجید، بتن را فراموش نکنید و میله رزوه‌ای ناشناس را جای انکر طراحی‌شده ننشانید. برای سفارش انکر بولت طبق نقشه، با فرابولت تماس بگیرید: 09125259908

برچسب‌ها

نظرات

0

هنوز نظری ثبت نشده است.

سؤال امنیتی: …