استاندارد انکر بولت؛ جدول استاندارد و سایز انواع بولت

استاندارد انکر بولت فقط به معنی مشخص‌کردن قطر یک بولت نیست. در یک سفارش مهندسی، وقتی از استاندارد صحبت می‌کنیم، ممکن است منظور استاندارد متریال، خواص مکانیکی، ابعاد، رزوه، شکل قطعه، الزامات آزمون یا حتی استاندارد طراحی اتصال به بتن باشد.

به همین دلیل، دو انکر بولت با قطر یکسان الزاماً محصول یکسانی نیستند. برای مثال، یک انکر بولت M30 می‌تواند از نظر جنس فولاد، گرید مقاومتی، طول، فرم L یا J، طول رزوه، پوشش و الزامات ساخت با نمونه دیگری از همان قطر کاملاً متفاوت باشد.

در میان استانداردهای بین‌المللی، ASTM F1554 یکی از مهم‌ترین مراجع مستقیم برای انکر بولت‌های فولادی است. این استاندارد انکر بولت‌های مستقیم، خم‌دار، سر‌دار و بدون سر را پوشش می‌دهد و سه گرید مقاومتی 36، 55 و 105 را تعریف می‌کند.

در کنار آن، استانداردهایی مانند ASTM A307، ISO 898-1 و EN 1992-4 هرکدام نقش متفاوتی دارند. بنابراین برای انتخاب صحیح، ابتدا باید مشخص شود استاندارد موردنظر دقیقاً کدام بخش از مشخصات بولت یا اتصال را کنترل می‌کند.

تماس با فرابولت: 09125259908

استاندارد انکر بولت چیست؟

استاندارد انکر بولت مجموعه‌ای از الزامات فنی برای کنترل مشخصات قطعه است؛ اما این الزامات لزوماً در همه پروژه‌ها تحت یک استاندارد واحد قرار نمی‌گیرند.

در یک پروژه صنعتی ممکن است موارد زیر هم‌زمان مشخص شوند:

• استاندارد محصول

• استاندارد فولاد

• گرید مقاومتی

• قطر و طول

• سیستم رزوه

• شکل انکر بولت

• پوشش سطحی

• الزامات تست و بازرسی

• استاندارد طراحی اتصال به بتن

بنابراین عبارت «انکر بولت استاندارد» به‌تنهایی اطلاعات کافی برای ساخت قطعه نمی‌دهد.

مطلب مرتبط:

راهنمای کامل انکر بولت و استاد بولت صنعتی در صنایع نفتی

استاندارد محصول، متریال و طراحی چه تفاوتی دارند؟

برای درک بهتر، این سه مفهوم را باید از هم جدا کرد.

استاندارد محصول مشخص می‌کند خود قطعه چه الزامات فنی داشته باشد. ASTM F1554 نمونه مهمی از این دسته است.

استاندارد خواص مکانیکی یا متریال روی رفتار مکانیکی و ویژگی‌های فولاد یا Fastener تمرکز دارد. ISO 898-1 نمونه‌ای از این نوع مرجع است. این استاندارد خواص مکانیکی و فیزیکی پیچ‌ها، پیچ‌ها و استادهای فولاد کربنی و آلیاژی را مشخص می‌کند.

استاندارد طراحی مشخص می‌کند اتصال در برابر نیروهای واردشده چگونه ارزیابی شود. EN 1992-4 در این گروه قرار می‌گیرد و روش طراحی مهارهایی را که نیرو را به بتن منتقل می‌کنند ارائه می‌کند.

نکته مهم:
نمی‌توان گفت «ISO 898-1 همان استاندارد انکر بولت است» یا «EN 1992-4 استاندارد ساخت انکر بولت است». این استانداردها نقش متفاوتی دارند و باید در جای درست خود استفاده شوند.

استانداردهای اصلی انکر بولت

ASTM F1554؛ استاندارد اختصاصی انکر بولت

اگر پروژه به‌طور مشخص برای Anchor Bolt یا Anchor Rod فولادی یک استاندارد بین‌المللی تعیین کرده باشد، ASTM F1554 یکی از مهم‌ترین مراجع قابل بررسی است.

ASTM F1554-20 الزامات شیمیایی، مکانیکی و ابعادی انکر بولت‌های مستقیم و خم‌دار، سر‌دار و بدون سر را پوشش می‌دهد. این استاندارد برای سه گرید مقاومتی 36، 55 و 105 تدوین شده و قطرها و کلاس‌های رزوه مشخصی را نیز در دامنه خود دارد.

دامنه این استاندارد برای مهار تکیه‌گاه‌های سازه‌ای به فونداسیون بتنی است؛ از جمله ستون‌های ساختمانی، پایه تابلوها و علائم، تجهیزات روشنایی و صفحات فولادی.

نکته مهم این است که ASTM F1554 Mechanical Expansion Anchor، میخ‌ها یا Studهای پودری و انکر بولت ساخته‌شده از میلگرد آجدار را در دامنه خود قرار نمی‌دهد.

ASTM F1554 انکر بولت‌ها را در گریدهای مختلفی مانند 36، 55 و 105 تعریف می‌کند. تفاوت این گریدها فقط در نام‌گذاری نیست و به خواص مکانیکی و سطح عملکرد آن‌ها مربوط می‌شود. برای بررسی جزئیات، تفاوت گریدهای انکر بولت را بخوانید.

تماس با فرابولت: 09125259908

گریدهای ASTM F1554

سه گرید اصلی این استاندارد عبارت‌اند از:

بنابراین عدد 36، 55 یا 105 صرفاً یک نام تجاری نیست؛ نشان‌دهنده سطح مشخصی از تنش تسلیم مورد انتظار در گرید مربوطه است.

در نتیجه، انتخاب Grade 105 صرفاً به دلیل «قوی‌تر بودن» تصمیم درستی برای همه پروژه‌ها نیست. گرید باید بر اساس طراحی سازه، بارگذاری، شرایط اتصال و مشخصات فنی پروژه انتخاب شود.

ASTM F1554 همچنین برای Grade 55 الزامات تکمیلی مربوط به فولاد قابل جوش و برای Grades 55 و 105 الزامات ضربه‌ای مشخصی دارد و الزامات پوشش روی نیز در استاندارد پیش‌بینی شده است.

جدول استاندارد انکر بولت

برای جلوگیری از یک اشتباه رایج، باید بین جدول استاندارد و جدول سایز تفاوت بگذاریم.

جدول زیر جایگاه استانداردهای اصلی را نشان می‌دهد:

ASTM نیز در فهرست استانداردهای Fastener خود، ASTM F1554 را به‌صورت مشخص به‌عنوان Standard Specification for Anchor Bolts معرفی می‌کند، در حالی که ASTM A307 عنوانی عمومی‌تر برای Carbon Steel Bolts, Studs, and Threaded Rod دارد.

جدول سایز بولت‌ها

یکی از مهم‌ترین نکات در خواندن جدول سایز بولت این است که سایز و استاندارد یک چیز نیستند.

برای مثال، M24 فقط قطر اسمی رزوه متریک را بیان می‌کند و به‌تنهایی مشخص نمی‌کند قطعه چه جنس، گرید، طول یا شکلی دارد.

سایزهای متداول اتصال‌دهنده‌های متریک شامل موارد زیر هستند:

این جدول فقط سایز اسمی را نشان می‌دهد و نباید به‌عنوان جدول ظرفیت باربری یا جدول کامل مشخصات مکانیکی استفاده شود.

در استاندارد ISO 898-1، برای مثال، دامنه رزوه متریک و کلاس‌های خواص مکانیکی مشخص شده است؛ بنابراین حتی در یک سیستم متریک نیز باید استاندارد موردنظر و ترکیب قطر/گام رزوه مشخص باشد.

مطلب مرتبط:

قیمت انکر بولت در سایز های مختلف

آیا M30 یا M36 یعنی انکر بولت استاندارد؟

خیر.

M30، M36 یا M48 فقط یک اندازه اسمی هستند. برای سفارش مهندسی باید مشخص شود:

قطر + طول + شکل + جنس + گرید + رزوه + پوشش + استاندارد

برای مثال:

Anchor Bolt – M36 × 900 – L Type – Grade مشخص – رزوه متریک – پوشش مشخص

از نظر فنی بسیار کامل‌تر از عبارت «انکر بولت M36» است.

استاندارد انواع بولت

استاندارد انکر بولت تنها یکی از بخش‌های خانواده بزرگ اتصال‌دهنده‌های صنعتی است. وقتی نوع قطعه تغییر می‌کند، مرجع استاندارد نیز ممکن است تغییر کند.

استاندارد استاد بولت

استاد بولت معمولاً به‌عنوان یک عضو رزوه‌ای برای ایجاد اتصال بین قطعات، به‌خصوص در تجهیزات و اتصالات صنعتی و فلنج‌ها، استفاده می‌شود.

در اینجا باید بین گرید متریال و استاندارد ابعادی تفاوت قائل شد.

برای نمونه، ASTM A193/A193M یکی از استانداردهای مهم مواد بولتینگ برای سرویس‌های دما و فشار بالا است و گرید B7 از شناخته‌شده‌ترین گریدهای آن محسوب می‌شود.

در طرف دیگر، ASME B18.31.2 به Continuous Thread Stud، Double-End Stud و Flange Bolting Stud در سری اینچی مربوط است.

جدول استاندارد استاد بولت

بنابراین عبارت استاد بولت B7 با «استاندارد ابعادی استاد بولت» یکی نیست؛ B7 یک گرید متریال در ASTM A193 است، در حالی که استاندارد ابعادی می‌تواند مرجع دیگری داشته باشد.

استاندارد یو بولت

U-Bolt از نظر شکل، در گروه بولت‌های خم‌دار قرار می‌گیرد و استاندارد آن باید بر اساس سیستم ابعادی و کاربرد انتخاب شود.

ASME B18.31.5-2011، که توسط ASME بازبینی و تأیید شده، استاندارد Bent Bolts در سری اینچی است و برای پیکربندی‌هایی مانند U-Bolt، J-Bolt و Hook Bolt الزامات عمومی و جداول ابعادی ارائه می‌کند.

جدول استاندارد یو بولت

در انتخاب U بولت، علاوه بر قطر رزوه و ابعاد قطعه، جنس و پوشش سطحی نیز اهمیت دارد. برای کاربردهایی که مقاومت در برابر خوردگی اهمیت دارد، یوبولت گالوانیزه گزینه مناسبی است؛ در محیط‌های خورنده‌تر نیز می‌توان از یوبولت استیل استفاده کرد.

استاندارد رول بولت

رول بولت از نظر عملکرد با انکر بولت فونداسیون تفاوت دارد.

رول بولت معمولاً در گروه مهارهای مکانیکی نصب‌شونده پس از بتن‌ریزی قرار می‌گیرد و با ایجاد انبساط یا درگیری مکانیکی در سوراخ بتن، نیرو را به بتن منتقل می‌کند.

به همین دلیل نمی‌توان هر رول بولتی را تحت ASTM F1554 طبقه‌بندی کرد؛ خود ASTM F1554 نیز Mechanical Expansion Anchors را از دامنه استاندارد خارج کرده است.

جدول استاندارد رول بولت

برای رول بولت، اطلاعات مهم جدول فنی باید بر اساس نوع سیستم و محصول مشخص تنظیم شود؛ از جمله:

بنابراین برای این بخش بهتر است از ارائه یک «جدول عمومی ظرفیت رول بولت» بدون تعیین برند، مدل و استاندارد خودداری شود؛ زیرا ظرفیت یک M12 از یک سیستم انکر لزوماً با M12 سیستم دیگر برابر نیست.

استاندارد اکسپنشن بولت

اکسپنشن بولت نیز در دسته مهارهای مکانیکی قرار می‌گیرد. در این سیستم، عملکرد اتصال به مکانیزم انبساط داخل بتن وابسته است. بنابراین پارامترهایی مانند قطر سوراخ، عمق نصب، کیفیت بتن، فاصله از لبه و فاصله بین انکرها می‌توانند در عملکرد اتصال مؤثر باشند.

EN 1992-4 طراحی انواع Fastening در بتن، از جمله مهارهای مکانیکی پس از نصب و برخی سیستم‌های دیگر را پوشش می‌دهد.در نتیجه، «استاندارد اکسپنشن بولت» را نباید صرفاً به یک قطر و طول تقلیل داد.

استاندارد کاشت بولت

کاشت بولت با انکر بولتی که در زمان بتن‌ریزی در فونداسیون قرار می‌گیرد تفاوت دارد.

در کاشت بولت، عضو مهاری بعد از سخت‌شدن بتن در سوراخ ایجادشده نصب می‌شود و ممکن است سیستم اتصال از نوع مکانیکی یا چسبی باشد.

در اینجا علاوه بر مشخصات عضو فولادی، پارامترهایی مانند:

• قطر سوراخ

• عمق کاشت

• مقاومت بتن

• فاصله از لبه

• فاصله بین مهارها

• نوع سیستم چسبی یا مکانیکی

• بار کششی

• بار برشی

باید بررسی شوند.

EN 1992-4 برای طراحی Fastening در بتن، از جمله مهارهای مکانیکی و مهارهای چسبی پس از نصب، چارچوب طراحی ارائه می‌کند.

استاندارد ماشین بولت

ماشین بولت‌ها بسته به نوع محصول و سیستم رزوه می‌توانند تحت استانداردهای مختلفی تولید شوند.

برای تعیین مشخصات یک ماشین بولت، معمولاً باید حداقل قطر اسمی، طول، گام رزوه، جنس، کلاس یا گرید مکانیکی و پوشش مشخص شود.

بنابراین عبارت «بولت استاندارد» بدون تعیین مرجع استاندارد، برای سفارش صنعتی کافی نیست.

جدول استاندارد یا جدول سایز؛ کدام را باید استفاده کنیم؟

این دو جدول کاربرد متفاوتی دارند.

جدول استاندارد نشان می‌دهد:

این قطعه طبق چه مرجعی و با چه الزامات فنی تولید یا ارزیابی می‌شود؟

جدول سایز نشان می‌دهد:

قطعه در چه قطرها و اندازه‌هایی تعریف یا تولید می‌شود؟

برای مثال:

این تفکیک باعث می‌شود هنگام سفارش، «استاندارد» با «اندازه» اشتباه گرفته نشود.

چگونه استاندارد و سایز مناسب بولت را انتخاب کنیم؟

انتخاب بولت نباید از روی قطر شروع شود؛ ابتدا باید نوع اتصال و الزامات پروژه مشخص شود.

برای سفارش یک انکر بولت صنعتی، بهتر است اطلاعات زیر در اختیار تولیدکننده باشد:

1. نوع قطعه

2. قطر

3. طول کل

4. طول رزوه

5. شکل و هندسه

6. جنس فولاد

7. گرید یا کلاس مقاومتی

8. استاندارد مرجع

9. سیستم رزوه

10. نوع پوشش

11. تعداد

12. نقشه یا دیتیل اجرایی

13. الزامات تست و گواهی متریال، در صورت نیاز

اگر پروژه نقشه دارد، بهترین حالت این است که تولید بر اساس نقشه و مشخصات فنی پروژه انجام شود و استانداردهای مرجع نیز در همان نقشه یا Specification مشخص باشند.

انکر بولت مطابق نقشه پروژه

قطر، طول، شکل، جنس فولاد، رزوه یا استاندارد موردنظر پروژه را دارید؟

مشخصات فنی را برای بررسی و تولید ارسال کنید.

تماس با فرابولت: 09125259908

چرا رعایت استاندارد در تولید انکر بولت اهمیت دارد؟

انکر بولت بخشی از مسیر انتقال نیرو بین سازه و فونداسیون است. بنابراین کنترل آن فقط به اندازه‌گیری قطر ظاهری محدود نمی‌شود.

ممکن است دو قطعه از نظر ظاهری کاملاً شبیه باشند، اما از نظر گرید فولاد، خواص مکانیکی، کیفیت رزوه یا الزامات تولید تفاوت داشته باشند.

به همین دلیل در یک سفارش حرفه‌ای باید مشخص باشد:

چه قطعه‌ای؟ با چه متریالی؟ با چه گریدی؟ در چه ابعادی؟ تحت چه استانداردی؟ با چه پوششی؟

این جزئیات به تولیدکننده اجازه می‌دهد قطعه را بر اساس یک Specification مشخص تولید کند، نه صرفاً بر اساس نام یا اندازه عمومی بازار.

فرابولت در تولید انکر بولت و بولت‌های فونداسیون، امکان ساخت قطعات سفارشی بر اساس قطر، طول، فرم، نوع رزوه و مشخصات فنی پروژه را دارد.

برای استعلام فنی و بررسی مشخصات سفارش:
تماس با فرابولت: 09125259908

جمع‌بندی

استاندارد انکر بولت یک عدد یا یک جدول سایز ساده نیست. برای انتخاب صحیح، باید میان استاندارد محصول، استاندارد متریال، استاندارد خواص مکانیکی، استاندارد ابعادی و استاندارد طراحی اتصال تفاوت قائل شد.

در میان مراجع بین‌المللی، ASTM F1554-20 به‌طور مستقیم برای Anchor Boltهای فولادی تدوین شده و گریدهای 36، 55 و 105 را پوشش می‌دهد. این استاندارد علاوه بر خواص مکانیکی، الزامات شیمیایی و ابعادی مشخصی نیز دارد.

در مقابل، ISO 898-1 روی خواص مکانیکی پیچ‌ها، پیچ‌ها و استادهای فولادی تمرکز دارد و EN 1992-4 یک مرجع طراحی برای مهارها در بتن است.

بنابراین هنگام سفارش، عبارت «بولت استاندارد» کافی نیست. مشخصات دقیق باید شامل نوع قطعه، سایز، طول، جنس، گرید، رزوه، پوشش و استاندارد مرجع باشد.

در نهایت، جدول سایز فقط به شما می‌گوید قطعه چه اندازه‌ای دارد؛ استاندارد مشخص می‌کند آن قطعه با چه الزامات فنی باید ساخته یا ارزیابی شود.

سوالات متداول

استاندارد انکر بولت چیست؟

یکی از مهم‌ترین استانداردهای اختصاصی انکر بولت فولادی، ASTM F1554 است که الزامات شیمیایی، مکانیکی و ابعادی انکر بولت را مشخص می‌کند.

ASTM F1554 چه گریدهایی دارد؟

ASTM F1554 سه گرید اصلی 36، 55 و 105 دارد که بر اساس حداقل تنش تسلیم مشخص شده‌اند.

جدول سایز بولت‌ها چه چیزی را نشان می‌دهد؟

جدول سایز معمولاً قطر اسمی و در صورت تکمیل‌شدن، سایر مشخصات ابعادی بولت را نشان می‌دهد. قطر به‌تنهایی جنس، گرید یا ظرفیت قطعه را مشخص نمی‌کند.

آیا M24 یک استاندارد انکر بولت است؟

خیر. M24 اندازه اسمی رزوه است، نه استاندارد محصول. برای تعیین مشخصات کامل باید جنس، گرید، طول، شکل، رزوه و استاندارد مرجع نیز مشخص شود.

استاندارد استاد بولت چیست؟

بسته به کاربرد، استانداردهای مختلفی مطرح هستند. ASTM A193/A193M برای برخی مواد بولتینگ مورد استفاده در سرویس‌های دما و فشار بالا و ASME B18.31.2 برای برخی مشخصات ابعادی استادهای اینچی کاربرد دارد.

جدول استاندارد یو بولت بر چه اساسی تنظیم می‌شود؟

در U-Bolt فقط قطر رزوه مهم نیست؛ ابعاد خم، عرض داخلی، ارتفاع و طول نیز اهمیت دارند. ASME B18.31.5 برای Bent Boltهای اینچی، از جمله U-Bolt و J-Bolt، الزامات و جداول ابعادی ارائه می‌کند.

آیا رول بولت همان انکر بولت است؟

خیر. رول بولت معمولاً یک سیستم مهار مکانیکی پس از نصب است، در حالی که انکر بولت فونداسیون می‌تواند به‌عنوان عضو مهار سازه به فونداسیون طراحی و اجرا شود. ASTM F1554 نیز Mechanical Expansion Anchors را در دامنه خود قرار نمی‌دهد.

استاندارد کاشت بولت چیست؟

برای کاشت بولت، علاوه بر مشخصات عضو فولادی، طراحی سیستم مهار در بتن نیز اهمیت دارد. EN 1992-4 یکی از مراجع طراحی Fastening در بتن است.

آیا استاندارد بالاتر همیشه به معنی بولت بهتر است؟

خیر. گرید یا استاندارد باید بر اساس نیاز طراحی و مشخصات پروژه انتخاب شود. انتخاب یک گرید بالاتر بدون توجه به طراحی، الزاماً اتصال بهتری ایجاد نمی‌کند.